Tradycja Buddyzmu Tybetańskiego - Sakja

Tradycja tej szkoły wywodzi się z Indii, a przede wszystkim od wielkiego praktykujacego Wirupy, który był pierwszym człowiekiem propagującym najbardziej charakterystyczne dla tej tradycji nauki "ścieżki i owocu" (lam 'bras, wym. lamdre).

Tradycja sakjapów w Tybecie rozpoczyna się od założenia klasztoru w okolicy zwanej Sakja, w prowincji Tsang. Nazwa ta dosłownie oznacza "szara ziemia", ponieważ taki kolor miała ziemia w tamtej okolicy, co interpretowano jako pomyślny znak. Klasztor Sakja został założony w 1073 roku przez Gönczoka Gjelpo (1034-1102), a wraz z późniejszym dojściem do władzy linii sakjapów stał się on jednym z największych klasztornych ośrodków w Tybecie. Gönczok Gjelpo był uczniem tłumacza Drokmiego, który z kolei podróżował do Indii i studiował sanskrypt u Śantipy, jednego z większych mistrzów tamtych dni, autora komentarza do Hewadżratantry. Drokmi sprowadził tę tantrę do Tybetu i prztłumaczył ją. Później stała się ona podstawowym tekstem tantrycznych praktyk sakjapów.

Ważną rolę w usystematyzowaniu nauk tej tradycji odegrał Gunga Njingpo (1092-1158). Ten wykwalifikowany uczony o rozległej znajomości buddyjskich nauk połączył praktyki i doktryny sutr i tantr, tworząc spójną ścieżkę. Jak głosi tradycja sakjapów, był on inkarnacją Mańdźuśriego i otrzymał bezpośrednio od niego nauki.

Wśród najważniejszych były cztery wskazówki jakich Mańdźuśri udzielił Gunga Njingpo, gdy ten miał zaledwie dwanaście lat. Stały się one potem źródłem wielu komentarzy mistrzów tej szkoły. Oto one:

Jeśli lgniesz do tego życia, nie jesteś praktykującym Dharmę

Jeśli lgniesz do egzystencji, nie posiadasz wyrzeczenia

Jeśli jesteś przywiązany do swoich interesów, nie masz umysłu oświecenia

Jeśli zależy ci na pozycji nie posiadasz właściwych poglądów

Obecnie głową szkoły Sakjapy jest Jego Świątobliwość Sakja Tridzin Ngałang Günga, czterdziesty pierwszy w sukcesji zwierzchników tej tradycji. Urodził się w 1945 roku. W roku 1959 z powodu chińskiej inwazji zbiegł do Indii wraz z wieloma praktykującymi i na nowo ustanowił swoją główną kwaterę w Dehradun w Uttar Pradesz.

Sakjapa dzieli się na dwie mniejsze tradycje, Ngorpa i Tsarpa. Ich nazwy pochodzą od miejsc, w których znajdują się klasztory tych linii. Klasztor Ngor Ewam Czöden założony został przez Ngorczena Günga Sangpo, a klasztor Nalendra przez Tsarczena Losel Gjatso. Tradycja Ngorpa zasłynęła dzięki wielu wspaniałym uczonym, z których największym był Gorampa Sönam Sengge. Był to jeden z największych uczonych Tybetu, a jego zebrane prace zajmują trzynaście tomów i stanowią komentarze całej gamy buddyjskich nauk.

Tradycja Tsarpa wyróżnia się przekazem "trzynastu złotych doktryn" (gser czos bcu gsum) oraz nauk o większym i mniejszym Mahakali.

Charakterystyczny dla Sakjapów system medytacji nazywa się "ścieżka i owoc" (lamdre) i jest wszech stronną wizją buddyjskiej praktyki opartej na Hewadżratantrze. "Lamdre" to skrót od określenia "ścieżka zawierająca swój owoc", co oznacza, żę w tym przypadku te dwa aspekty są nieodzielne. Nie ma podstaw dla odróżnienia ścieżki od owocu, ponieważ z perspektywy oświecenia wszystkie takie podziały zanikają. Rezultat zawiera się w ścieżce, ponieważ stanowi jej uwieńczenie. Ścieżka zawiera się w rezultacie, ponieważ jest środkiem, dzięki któremu zostaje on urzeczywistniony.

Ważną doktryną nauk lamdre jest podobieństwo trzech aspektów "trojakiego przejawienia" oraz "trojakiego kontinuum". Trojakie przejawienia obejmuje:

(1) przejawienia zjawisk jako splamionego błędu;                                                                              (2) przejawienia doświadczenia w medytacji;                                                                                      (3) czyste przejawienie;

Teksty lamdre mówią, że są to trzy przejawienia tego samego, a jedyna różnica polega w sposobie postrzegania. Trojakie kontinuum zawiera:(1)podstawę;(2)ścieżkę;(3)owoc;

Tak jak w przypadku trojakiego przejawienia, elementy trojakiego kontinuum są w swej istocie nierozróżnialne. Wszelkie rozróżnienie jest tutaj wytworem umysłu. W kontekście nauk lamdre to właśnie umysł uważa sie za siedlisko takich pojęć, jak "podstawa", "ścieżka" i "owoc", chociaż sam w sobie jest on świetlisty i pusty.

Webmaster: Namgyal